Hoe 45-plussers het sollicitatiegesprek nooit halen
Gebaseerd op interviews met werkzoekenden, afgenomen door de Talentpool Community
Hij haalt zijn geboortedatum van zijn CV. Niet uit schaamte. Maar omdat hij inmiddels weet hoe het werkt. “Ik ben 48,” zegt een professional met ruim twintig jaar ervaring in zijn vakgebied. “Voor sommige bedrijven ben je dan gewoon aan de oude kant. Ze zeggen het nooit zo. Ze zeggen: ‘we zijn verdergegaan met iemand met een betere klik.’ Maar je voelt het.”
Dat kleine gebaar, de geboortedatum weghalen, zegt meer dan een rapport. Leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt is al jaren het onderwerp van onderzoek, Kamervragen en goedbedoelde campagnes. Maar de werkzoekenden die er middenin zitten, wachten niet op de volgende studie. Zij passen hun CV aan. Zij leren de spelregels van een spel waar ze tegen hun wil in aan mee moeten doen.
“Ik had gedacht dat die leeftijd niet in de weg zou zitten”
Na een reorganisatie en het behalen van de pensioengerechtigde leeftijd verloor een man zijn baan, na decennialange inzet in dezelfde branche. Zijn verwachting was niet onredelijk: bedrijven zoeken toch naar expertise? Zijn ervaring was breed, zijn staat van dienst aantoonbaar. Wat hij aantrof, was anders.
Vanaf begin 2025 stuurde hij meer dan vijftig sollicitaties de deur uit. De meeste kregen geen antwoord. Sommige leverden een standaardafwijzing op. Een telefoonnummer om nader te vragen? Negen van de tien keer niet vermeld. “Ik bel als ik een nummer vind,” vertelt hij. “Dan vraag ik: ik begrijp de afwijzing, maar wat zou ik voor jullie kunnen betekenen? Geen duidelijk antwoord. Of ze zeggen iets vriendelijks en daarna hoor je niks meer.”
Hij wist dat leeftijdsdiscriminatie wettelijk verboden is. Maar hij wist ook dat niemand hem ooit recht in zijn gezicht zou zeggen: u bent te oud. Meerdere geïnterviewden beschrijven hetzelfde: dat het niet uitgesproken wordt, maar het vermoeden is er al snel. Eén van hen zegt het zo: “Dat mogen ze niet zeggen, want leeftijdsdiscriminatie is verboden, maar je voelt het aan alles.”
“De pleister gaat er toch af”
Wat opvalt als je deze gesprekken naast elkaar legt, is hoe weinig de geïnterviewden eigenlijk vragen. Geen speciale behandeling, geen garanties. Eerlijkheid, dat is het.
“Een werkzoekende wil gewoon het eerlijke antwoord hebben,” zegt een van hen. “Die pleister gaat er toch af. Het doet toch pijn. Afgewezen worden doet toch pijn. Maar wees dan afgewezen met een goed verhaal.”
De geïnterviewden snappen de tijdsdruk. Ze weten dat er honderd brieven liggen voor één plek. Maar dat begrip maakt de stilte niet kleiner. Het maakt het eerder raadselachtig. Want als je niet weet waarom je wordt afgewezen, ga je het zelf invullen. En wat je invult, is zelden in je voordeel.
Nederland heeft al jaren krapte op de arbeidsmarkt. Sectoren als techniek, zorg en logistiek zitten om mensen verlegen. Bedrijven klagen over het gebrek aan ervaren krachten. En toch zitten er mensen thuis met dertig, veertig jaar werkervaring die geen reactie krijgen.
Het is geen kwestie van kunnen.
Wat ze vragen
Gevraagd naar een boodschap voor recruiters zijn de geïnterviewden opvallend mild. Ze zijn niet verbitterd. Ze zijn soms moe, soms teleurgesteld, maar ze verwijten de arbeidsmarkt niet alles. Wat ze vragen, is simpel.
“Als je echt een halfuur met iemand praat, weet je wat voor type je tegenover je hebt,” zegt een van de werkzoekenden. “En wees daarna eerlijk. Houd het niet warm als je denkt: ik ga voor deze persoon echt geen match vinden. Zeg het ook gewoon.”
Dat is niet veel om te vragen. Maar voor velen van hen is het meer dan ze nu krijgen.
“Volhouden,” zegt een van de geïnterviewden, als hij gevraagd wordt wat hij anderen mee zou willen geven. Eén woord.
Het is eerlijk advies. Het is ook het enige advies dat hij kan geven, omdat de rest van het systeem buiten zijn bereik ligt. De weken van stilte, de off-dagen, de vrienden die zeggen dat je moet netwerken terwijl je niet weet hoe, de loopbaancoach die je betaalt voor de feedback die het proces je niet geeft, dat lost hij niet op met een tip.
Een vijftiger heeft gemiddeld drie keer zoveel sollicitaties nodig als een 25-jarige om één baanaanbod te krijgen. Dat is geen persoonlijk falen. Dat is de arbeidsmarkt.
De interviews voor dit artikel werden afgenomen door de Talentpool Community. Alle geïnterviewden zijn volledig geanonimiseerd: namen, werkgevers en andere herleidbare gegevens zijn niet opgenomen of omschreven in generieke termen. Leeftijden zijn, met toestemming, vermeld. Uitspraken zijn weergegeven in de geest van het gesprek, niet als letterlijke citaten.
