De arbeidsmarkt voor verpleegkundigen, specialisten en ondersteunend personeel is structureel krap. Dat weten we allemaal al. Maar, is een gentlemen’s agreement tussen twee (of meerdere) werkgevers dan de oplossing?
In de praktijk gebeurt dit vaak wel. Zorginstellingen maken, soms uitgesproken, vaker stilzwijgend, de afspraak om niet bij elkaar te werven. Een gentlemen’s agreement. Het voelt collegiaal: we trekken elkaar niet leeg in een toch al krappe markt.
De rekening ligt bij de medewerker
Maar zo’n afspraak beschermt niet de zorgsector, het beschermt de werkgever. En de rekening ligt bij de medewerker. Want wie niet benaderd mag worden, wordt afgesloten van perspectief op doorgroeimogelijkheden. En dat is precies waarom de Autoriteit Consument & Markt (ACM) er duidelijk over is: afspreken om elkaars personeel niet te werven mag NIET. Iemand benaderen die ergens anders werkt is gewoon toegestaan, het afspreken om dat niet te doen is strafbaar.
Van afschermen naar delen
Het alternatief van deze informele afspraken; formele samenwerking. Het structureel delen van Zorgtalent zorgt voor een natuurlijke doorstroom en een gezondere arbeidsmarkt. Via de Zorgpool, een initiatief van The Talentpool Community, werken zorgorganisaties samen. Volgens de regels.
Het idee is simpel en precies omgekeerd aan de gentlemen’s agreement: niet talent afschermen, maar talent delen. Een kandidaat die bij de ene instelling geen match is, wordt niet afgeschreven maar doorverwezen naar een aangesloten collega-instelling waar hij of zij wel past. Talent stroomt, mensen komen op hun plek terecht, en blijven behouden voor de zorg.
Waar de gentlemen’s agreement over de grens van de wet gaat, is dit precies wat de ACM aanmoedigt: samenwerken op de zorgarbeidsmarkt mag, zolang het de medewerker niet beperkt maar juist verder helpt.
De gentlemen’s agreement was aardig bedoeld. Maar de toekomst van de zorg-arbeidsmarkt is niet afschermen, het is delen.
Veelgestelde vragen
Wat is een gentlemen’s agreement in de zorg?
Een gentlemen’s agreement in de zorg is een afspraak tussen twee of meer werkgevers om niet bij elkaar te werven. Zorginstellingen maken die afspraak soms uitgesproken, maar vaker stilzwijgend. Het voelt collegiaal: elkaar niet leegtrekken in een toch al krappe arbeidsmarkt voor verpleegkundigen, specialisten en ondersteunend personeel.
Is een gentlemen’s agreement tussen zorgwerkgevers strafbaar?
Ja. Volgens de ACM mag je niet afspreken om elkaars personeel niet te werven – dat is strafbaar. Iemand benaderen die ergens anders werkt is op zichzelf gewoon toegestaan; het is juist de onderlinge afspraak om dat na te laten die over de grens van de wet gaat.
Waarom is een gentlemen’s agreement nadelig voor zorgmedewerkers?
Een gentlemen’s agreement beschermt niet de zorgsector maar de werkgever, en de rekening ligt bij de medewerker. Wie niet benaderd mag worden, wordt afgesloten van perspectief op doorgroeimogelijkheden. De afspraak houdt mensen vast in plaats van ze verder te helpen.
Wat is het alternatief voor een gentlemen’s agreement in de zorg?
Het alternatief is formele samenwerking: niet talent afschermen, maar talent delen. Via de Zorgpool, een initiatief van The Talentpool Community, werken zorgorganisaties volgens de regels samen. Dat structureel delen van zorgtalent zorgt voor een natuurlijke doorstroom en een gezondere arbeidsmarkt.
Hoe werkt de Zorgpool?
In de Zorgpool wordt een kandidaat die bij de ene instelling geen match is, niet afgeschreven maar doorverwezen naar een aangesloten collega-instelling waar hij of zij wel past. Zo stroomt talent, komen mensen op hun plek terecht en blijven ze behouden voor de zorg.
Mag je als zorgorganisatie samenwerken op de arbeidsmarkt?
Ja. De ACM moedigt samenwerken op de zorgarbeidsmarkt juist aan, zolang het de medewerker niet beperkt maar verder helpt. Waar een gentlemen’s agreement over de grens van de wet gaat, is talent delen via een samenwerking als de Zorgpool precies wat is toegestaan.